饭桶

fàn tǒng 4-3

变体also writtenayrıca yazılışı饭桶一个

相当于「废物」「吃白饭的」，英文 closest to "useless eater" / "a waste of space"Closest to "useless eater", "a waste of space", "dead weight"En yakın karşılığı "işe yaramaz yiyici", "boşuna yer kaplayan", "başkalarına yük olan"

绝不要对这些人说Never say this toBunu asla şunlara söylemeyin

老板your bosspatronun长辈eldersbüyükler老师a teacherbir öğretmen初次见面的人a stranger you just metyeni tanıştığın biri

语气与意图ToneTon ve niyet

轻蔑、嫌弃，带点熟人间的调侃味。语气可以重也可以半开玩笑，取决于关系。Contemptuous and dismissive, with a teasing edge between people who know each other. Tone ranges from half-joking to genuinely fed up.Küçümseyici ve hor görücü, birbirini tanıyan insanlar arasında takılma tonu da taşır. Ton, yarı şakadan gerçekten bıkmışlığa kadar değişir.

字面与词源Literal & originKelime anlamı ve kökeni

字面是「装饭的木桶」。桶只进不出、只装不干，于是拿来比喻只会吃饭不会干活的人。Literally a rice bucket. A bucket only holds and never does anything, so it became a metaphor for someone who only eats and never works.Kelime anlamıyla pirinç kovası. Kova yalnızca içine alır, hiçbir iş yapmaz; bu yüzden yalnızca yiyip hiç çalışmayan biri için mecaz olarak kullanılır.

语法与机制Grammar & mechanismDilbilgisi ve işleyiş

靶心指向对方本人的「能力/用处」，不涉及家属、不涉及辈分。典型位置是判断句的宾语：「你真是个饭桶」「他就是个饭桶」。可加量词「一个」；不能像「傻逼」那样直接当形容词修饰名词（不说「饭桶人」）。和「废物」比，它更口语、更土、攻击性更低；和「吃货」比，它是贬义——「吃货」是爱吃，「饭桶」是无用。The target is the person's own competence and usefulness — no family, no seniority involved. It typically sits as the object of a judgment: 你真是个饭桶, 他就是个饭桶. It takes the measure word 一个. Unlike 傻逼 it cannot be used attributively before a noun (no 饭桶人). Compared with 废物 it is more colloquial, earthier, and less aggressive; compared with 吃货 it is negative — 吃货 loves food, 饭桶 is useless.Hedef, kişinin kendi yeterliliği ve işe yararlığıdır — aile ya da kıdem söz konusu değildir. Genellikle bir yargı cümlesinin nesnesi olarak yer alır: 你真是个饭桶, 他就是个饭桶. 一个 ölçü sözcüğünü alır. 傻逼'den farklı olarak bir ismin önünde sıfat olarak kullanılamaz (饭桶人 denmez). 废物 ile karşılaştırıldığında daha konuşma diline ait, daha halk ağzı ve daha az saldırgandır; 吃货 ile karşılaştırıldığında ise olumsuzdur — 吃货 yemeyi seven, 饭桶 ise işe yaramaz demektir.

例句ExamplesÖrnekler

这么点活儿都干不好，真是个饭桶。

Can't even handle a job this small — you're a real waste of space.Can't even handle a job this small — you're a real waste of space.Bu kadarcık işi bile beceremiyorsun, gerçekten işe yaramazın tekisin.

工地上，师傅嫌徒弟笨手笨脚on a job site, a foreman fed up with a clumsy apprenticebir şantiyede, acemi bir çırağa bıkmış bir ustabaşı

别光坐着当饭桶，过来搭把手。

Don't just sit there like a lump — come give me a hand.Don't just sit there like a lump — come give me a hand.Öyle kütük gibi oturma, gel bir el at.

家里搬东西，家人半开玩笑地催moving furniture at home, a family member half-jokingevde mobilya taşınırken, yarı şaka yapan bir aile üyesi

别人这样说你时When it is said to youSana söylendiğinde

2 级，日常粗口，不是宣战。多半是对方在嫌你帮不上忙或干活不行。别对骂，冷处理一句「行，那你说怎么弄」把话题拉回事情本身；如果是熟人玩笑，回一句「你才饭桶」即可，不必上纲。Level 2 — everyday swearing, not a declaration of war. Usually the person is saying you are no help or bad at the job. Don't escalate; defuse with something like "Fine, then tell me how you'd do it" and pull the conversation back to the task. If it's a friend joking, "you're the rice bucket" is a fair comeback — no need to make it a thing.Seviye 2 — günlük küfür, savaş ilanı değil. Genellikle karşı taraf yardımcı olamadığını ya da işi iyi yapamadığını söylüyordur. Tırmandırmayın; "Peki, o zaman sen nasıl yapılacağını söyle" gibi bir şeyle yatıştırıp konuşmayı işe geri çekin. Bir arkadaş şaka yapıyorsa "asıl sen pirinç kovasısın" yerinde bir karşılık olur — bunu büyütmeye gerek yok.

地域变体Regional variantsBölgesel varyantlar

粤语飯桶 / 食飯唔做嘢粤语也用「飯桶」，意思一致；口语里更常说「淨係識食」。Cantonese uses 飯桶 with the same meaning; colloquially 淨係識食 ("only knows how to eat") is more common.Kantonca'da 飯桶 aynı anlamda kullanılır; konuşma dilinde 淨係識食 ("yalnızca yemeyi bilir") daha yaygındır.

冷知识Did you knowBiliyor muydunuz

「饭桶」原本真是装饭的容器，明清小说里就用来骂人；同系列的还有「酒囊饭袋」，四个字更书面、更文雅地损人。A 饭桶 really was a rice container, and it was already an insult in Ming–Qing fiction. Its fancier cousin is 酒囊饭袋 ("wine sack, rice bag") — longer, more literary, and just as unkind.饭桶 gerçekten bir pirinç kabıydı ve Ming–Qing dönemi kurgularında bile hakaret olarak kullanılıyordu. Daha süslü kuzeni 酒囊饭袋 ("şarap tulumu, pirinç torbası") — daha uzun, daha edebî ve aynı derecede kırıcı.

为什么它冒犯Why it offendsNeden incitir

它冒犯的是一个人的「用处」，在中国文化里等于说对方白吃饭、是负担。中国家庭和职场都极看重「有没有用」，所以这话虽不脏字，却很伤自尊，尤其对长辈、对下属说会显得刻薄。它不攻击任何群体，只是针对个人能力的贬低，因此属于可收录的日常粗口。It offends a person's usefulness — in Chinese culture it amounts to calling them a freeloader and a burden. Both family and workplace put heavy weight on being 有用 (useful), so although there is no obscenity in it, it stings the ego, and said to an elder or a subordinate it comes across as mean. It targets no group, only an individual's competence, which is why it counts as ordinary, recordable swearing.Kişinin işe yararlığını hedef alır — Çin kültüründe bu, ona bedavacı ve yük demekle eşdeğerdir. Hem ailede hem iş yerinde "işe yarar olmak" (有用) büyük önem taşır; bu yüzden içinde açık saçık bir söz olmasa da egoyu yaralar ve bir büyüğe ya da asta söylendiğinde kaba kaçar. Hiçbir grubu hedef almaz, yalnızca bireyin yeterliliğine yönelir; bu yüzden sıradan, kayda geçirilebilir bir küfür sayılır.